ADHD- jak sobie z nim radzić ? Kompendium wiedzy dla Rodziców

Czym jest ADHD?
ADHD – to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Występuje na całym świecie i we wszystkich kulturach u 3–10% dzieci.
• Zespół ten objawia się trwałymi sposobami zachowania, które tworzą charakterystyczną „triadę problemów” związanych z: utrzymaniem uwagi, nadmierną ruchliwością, impulsywnością.

ADHD nie jest opóźnieniem rozwojowym ani upośledzeniem umysłowym. Jest zaburzeniem rozwojowym mającym charakterystyczne objawy i wymagającym odpowiedniego traktowania.
ADHD nie jest też efektem błędów wychowawczych czy objawem patologii. Nadpobudliwość zmienia się wraz z wiekiem. Im młodsze jest dziecko, tym wyraźniejsze są objawy nadruchliwości i kłopoty z kontrolą impulsów, im starsze – tym większe są problemy z koncentracją uwagi.
Przyczyny nadpobudliwości
Obecnie uważa się, że ADHD w znacznym stopniu jest dziedziczne. Jego przyczyną są zaburzenia wydzielania dopaminy i noradrenaliny oraz serotoniny odpowiedzialnych za hamowanie i samokontrolę oraz regulację nastroju i prawidłowy rytm snu. Niedobór tych neuroprzekaźników sprawia, że komórki mózgowe dotknięte zaburzeniami są niedojrzałe. W większości przypadków dojrzewają w późniejszym okresie.

Problemy okołoporodowe lub działanie szkodliwych czynników w czasie ciąży (np. dymu z papierosów).

Objawy nadpobudliwości w sferze ruchowej:
wiercenie się na krześle
chodzenie po klasie
gadatliwość
Objawy nadpobudliwości w sferze emocjonalnej:
wyrywanie się do odpowiedzi przed dokończeniem pytania
trudności w oczekiwaniu na swoją kolej
przerywanie i wtrącanie się do rozmów lub zabaw
trudności w przestrzeganiu zasad
nieprzewidywanie konsekwencji
Objawy nadpobudliwości w sferze poznawczej:
trudności w skupieniu uwagi na szczegółach
niekończenie rozpoczętych zadań
brak umiejętności planowania
trudności w pisemnym wyrażaniu myśli
chaotyczność wypowiedzi
słaba pamięć

Podtypy ADHD
W ADHD możemy wyróżnić trzy podtypy:
• podtyp z przewagą nadpobudliwości ruchowej
• podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi
• podtyp mieszany
Podtyp z przewagą nadpobudliwości ruchowej – to dzieci określane często jako żywe srebro, które biegają i skaczą przez cały dzień. Mają trudności z usiedzeniem w miejscu i często chodzą po klasie. Nie przeszkadza im to jednak dobrze orientować się w tym, co mówi nauczyciel. Prawidłowo odpowiadają na pytania. Ich problemem jest częste popadanie w konflikty z otoczeniem, bo nie potrafią czekać i kontrolować swojego impulsywnego zachowania.

Podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi, zwany ADD- przejawia się głównie zaburzeniami koncentracji uwagi. Objawy tego podtypu są mniej widoczne, co może prowadzić do błędów w diagnozowaniu. Dzieci z ADD są nazywane dziećmi marzycielskimi, śniącymi na jawie, bujającymi w obłokach. To typ Dyzia Marzyciela. Spokojnie siedzą w ławce. Nie wiercą się. Nie kręcą. Nie zrywają bez powodu z miejsca. Nie sprawiają większych problemów wychowawczych, a ich zachowanie nie wzbudza niepokoju rodziców czy nauczycieli. Dzieci te nie potrafią się jednak skupić na tym, co się do nich mówi. Zapominają to, o czym się przed chwilą rozmawiało. Słyszą 50% tego, co się do nich mówi, z czego losowo zapamiętują 50% informacji. Nie mogą się skupić nad odrabianymi lekcjami. Interesuje je wszystko to, co się dzieje dookoła. Bardzo łatwo się rozpraszają. Nie potrafią pomijać nieistotnych szczegółów i skupić się na jednym wątku. Nie przepisują dokładnie z tablicy. Na klasówkach popełniają prozaiczne błędy wynikające z nieuwagi i rozkojarzenia, nie zaś z niewiedzy czy niskiej inteligencji. Źle przepisują cyfry, mylą znaki działań ma¬tematycznych, nie potrafią rozwiązać zadania, ponieważ nie są w stanie przeczytać do końca polecenia. Jeżeli jednak coś je zainteresuje (np. gra komputerowa), potrafią poświęcić temu godziny i trudno jest je oderwać od ulubionych czynności. Zachowanie takie jest bardzo charakterystyczne, ale mylące dla wielu pedagogów. Budzi ich wątpliwości co do trafności diagnozy pedagogicznej.
Podtyp mieszany, jest połączeniem żywego srebra z Dyziem Marzycielem. W tym przypadku u dziecka występują nasilone objawy niepokoju ruchowego, słaba kontrola impulsów oraz objawy zaburzenia koncentracji uwagi. W tym podtypie kumulują się problemy z uwagą, pamięcią czy spokojnym pozostawaniem w miejscu. Dziecko cały czas biega. Wszystko przyciąga jego uwagę. Wielu czynności dziecko nie doprowadza do końca. Nie jest w stanie wykonywać złożonych zadań lub instrukcji. Nie potrafi zorganizować sobie pracy i gubi się w hałasie klasy szkolnej. Często ma problemy w kontaktach z kolegami, ponieważ nie umie zaakceptować i dostosować się do zasad panujących w grupie.
Zalety dzieci z ADHD
mają mnóstwo energii
próbują nowych rzeczy, ryzykują
dobrze dogadują się z dorosłymi
potrafią robić wiele rzeczy naraz
są inteligentne
mają wspaniałe poczucie humoru
bardzo dobrze opiekują się młodszymi dziećmi
dostrzegają szczegóły, których inni nie widzą
są empatyczne
potrafią myśleć niekonwencjonalnie
chętnie pomagają innym
są radosne i entuzjastyczne
są obdarzone wielką wyobraźnią
są komunikatywne
są wrażliwe i towarzyskie
chętnie zawierają przyjaźnie
są odważne
są ciepłe i czułe
są troskliwe
są dociekliwe
szybko wybaczają
są szczere
nigdy się nie nudzą
Uczeń z ADHD
Problemy z nauką:
zniekształcanie zapisu cyfr i dat,
pomijanie i odwracanie znaków,
gubienie i dodawanie cyfr i liter,
problemy z rysowaniem i uzupełnianiem tabel, wykresów i schematów,
mylenie cyfr i liter o podobnym obrazie,
mylenie podobnie brzmiących pojęć (np. „przeszłość” i „przyszłość”, „akapit” i „apokryf”),
pomijanie części działań i zadań,
problemy z orientacją na tablicy i w tekście,
mylenie linijek,
brak umiejętności pomijania nieistotnych szczegółów,
chaotyczność wypowiedzi (trudności w chronologicznym ustawieniu wydarzeń),
wolne tempo pisania,
nieczytelne pismo,
niedokładne przepisywanie z tablicy,
nieczytanie poleceń do końca,
trudności organizacyjne,
zapominanie o codziennych obowiązkach (zapisaniu pracy domowej, zabraniu przyborów),
gubienie stron i ćwiczeń, nad którymi się pracuje,
gubienie przyborów szkolnych,
interesowanie się wszystkim wokół (oglądanie gazetek ściennych, gryzienie ołówków),
słaba pamięć krótkotrwała (szybkie zapominanie treści zadań, instrukcji),
męczliwość,
popełnianie prozaicznych błędów wynikających z nieuwagi i rozkojarzenia, nie zaś z niewiedzy czy niskiej inteligencji.
Problemy z zachowaniem:
problemy z panowaniem nad emocjami (gwałtowne reakcje na niepowodzenie),
łatwe wpadanie we frustrację,
ciągła potrzeba ruchu,
wiercenie się,
chodzenie po klasie,
przerywanie innym,
nadmierna gadatliwość.
Problemy w kontaktach międzyludzkich:
trudności w nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami,
problemy ze współpracą w grupie,
brak zaangażowania się we wspólną pracę i zabawę,
brak umiejętności spokojnego rozwiązywania konfliktów,
podatność na prowokację,
niska samoocena,
wycofywanie się z grup rówieśniczych

Źródło : wybrane informacje ze strony:
http://gwo.pl/strony/2921/seo_link:wyklady-o-adhd

Przydatna literatura dla rodziców

• Chrzanowska B., Święcicka J., Oswoić ADHD. Przewodnik dla rodziców i nauczycieli dzieci nadpobudliwych psychoruchowo, Warszawa 2006
• Faber A., Mazlish E., Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły, Poznań 2001
• Hallowell E., Ratey J., W świecie ADHD. Nadpobudliwość psychoruchowa z zaburzeniami uwagi u dzieci i dorosłych, Poznań 2004
• Heininger J., Weiss S., Od chaosu do spokoju. Jak wychowywać dzieci z ADHD i innymi zaburzeniami zachowania, Poznań 2005
• Kendall P., Zaburzenia okresu dzieciństwa i adolescencji, Gdańsk 2004
• MacKenzie R., Kiedy pozwolić? Kiedy zabronić?, Gdańsk 2007
• Napiontek O., Pietrasik J., Szaniawska M., Prawa dziecka z ADHD w szkole, Warszawa 2006
• Wolańczyk T., Kołakowski A., Skotnicka M., Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci, Lublin 1999

Pedagog
mgr Małgorzata Miś

Comments are closed.

Skip to content